ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜୀବନୀ
ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜୀବନୀ (ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ରୂପରେ)
ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ (ଜନ୍ମ ନାମ: ବିଶ୍ୱମ୍ଭର ମିଶ୍ର, ଅନ୍ୟ ନାମ: ନିମାଇ, ଗୌରାଙ୍ଗ, ଗୌରହରି) ହେଉଛନ୍ତି ୧୫-୧୬ ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ମହାନ୍ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ ସାଧୁ, ଭକ୍ତି ଯୋଗର ପ୍ରଚାରକ ଓ ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା। ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅବତାର ବା ରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯୁଗଳ ରୂପରେ ଦେଖନ୍ତି, ଯିଏ ନିଜେ ଭକ୍ତ ହୋଇ ଭକ୍ତିର ଆଦର୍ଶ ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉପଦେଶ ହେଉଛି ହରେ କୃଷ୍ଣ ମହାମନ୍ତ୍ରର ସଂକୀର୍ତ୍ତନ (ସାମୂହିକ ନାମ ଗାନ୍) ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରେମ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି।
ଜନ୍ମ ଓ ବାଲ୍ୟକାଳ
- ଜନ୍ମ: ୧୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୪୮୬ (ଫାଲ୍ଗୁନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ), ନବଦ୍ୱୀପ (ମାୟାପୁର), ନଦିଆ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ (ସେତେବେଳେ ବଙ୍ଗ ସୁଲତାନାତ୍)।
- ପିତା-ମାତା: ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ଗରିବ ବ୍ରାହ୍ମଣ) ଓ ଶଚୀ ଦେବୀ।
- ପିତାମହ ନୀଳାମ୍ବର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଜ୍ୟୋତିଷୀ) ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱମ୍ଭର ନାମ ଦେଇଥିଲେ। ସୁନାମୀ ରଙ୍ଗ ଯୋଗୁଁ ଲୋକେ ଗୌରାଙ୍ଗ ବା ଗୌରହରି କହୁଥିଲେ। ନିମ୍ବ ଗଛ ନିକଟରେ ଜନ୍ମ ହେବାରୁ ମାଆ ନିମାଇ କହୁଥିଲେ।
- ବାଲ୍ୟକାଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଥିଲେ। ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ବ୍ୟାକରଣ, ନ୍ୟାୟ, ବେଦାନ୍ତ ଆଦିରେ ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇଥିଲେ। ନଦିଆର ବିଦ୍ୱାନ୍ ସମାଜରେ ବିବାଦରେ ଜୟୀ ହେଉଥିଲେ।
ବିବାହ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ
- ୧୪-୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ (ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବାରୁ ପୁଣି ବିଶ୍ଣୁପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ବିବାହ)।
- ୨୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ (୧୫୦୮) ଗୟାଧାମରେ ପିତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଈଶ୍ୱର ପୁରୀଙ୍କ ସହ ଭେଟ ହୋଇ ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ଭକ୍ତିରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଗଲେ।
- ନବଦ୍ୱୀପ ଫେରିବା ପରେ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ କଲେ — ହରିନାମ ଗାଇ ନାଚିବା, ଭକ୍ତିର ପ୍ରଚାର। ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ, ଅଦ୍ୱୈତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ।
ସନ୍ନ୍ୟାସ ଓ ପ୍ରଚାର
- ୨୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ (୧୫୧୦) କେଶବ ଭାରତୀଙ୍କଠାରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚୈତନ୍ୟ ନାମ ଧାରଣ କଲେ।
- ମାଆଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବୃନ୍ଦାବନ ନଯାଇ ପୁରୀ (ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର)ରେ ବାସ କଲେ।
- ୨୪ ବର୍ଷ ପୁରୀରେ ରହି ସଂକୀର୍ତ୍ତନ, ଭକ୍ତି ପ୍ରଚାର କଲେ। ରାଜା ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତ ହେଲେ।
- ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ, ଉତ୍ତର ଭାରତ ଭ୍ରମଣ କରି ଭକ୍ତି ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କଲେ। ଚନ୍ଦ କାଜି (ମୁସଲମାନ ଶାସକ)ଙ୍କୁ ସଂକୀର୍ତ୍ତନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ।
ମୁଖ୍ୟ ଉପଦେଶ ଓ ଅବଦାନ
- ହରେ କୃଷ୍ଣ ମହାମନ୍ତ୍ର: କଳିଯୁଗରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି।
- ଶିକ୍ଷାଷ୍ଟକମ୍: ୮ଟି ସଂସ୍କୃତ ଶ୍ଲୋକରେ ଭକ୍ତିର ସାର ବର୍ଣ୍ଣନା।
- ଭେଦାଭେଦ ତତ୍ତ୍ୱ (ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଭେଦାଭେଦ) — ଜୀବ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ଭିନ୍ନତା ଉଭୟ।
- ଜାତି-ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେବାର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
ଅନ୍ତିମ ସମୟ
- ମହାପ୍ରଭୁ ଲୀଳା ସମାପ୍ତି: ୧୪ ଜୁନ ୧୫୩୪ (ବୟସ ୪୮), ପୁରୀରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଦର୍ଶନ କରିବା ସମୟରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲେ (କେତେକ କଥାରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଲୀନ ହେଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ)।
- ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ (ଷଟ୍ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଆଦି) ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଚାର କଲେ, ଯାହା ଆଜି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାରେ ଜାରି ରହିଛି (ଯଥା ISKCON)।