ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ କୁକୁଡ଼ା ଓ ନାଲି ଚୂଳ
ଗୋଟିଏ ଗାଁରେ ଏକ କୁକୁଡ଼ା ଥିଲା। ତା’ର ନାମ ଥିଲା ରଙ୍ଗା। ରଙ୍ଗା ବହୁତ ଗର୍ବୀ ଥିଲା ତା’ର ଲାଲ୍ ଚୂଳ ଉପରେ। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକୁଥିଲା — “କୁକୁଡ଼ୁକୁ… ଉଠ ସମସ୍ତେ! ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଠିଲାଣି!”
ଗାଁର ସମସ୍ତ ଲୋକ ତା’ ଡାକ ଶୁଣି ଉଠିପଡ଼ୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ରଙ୍ଗା ଭାବୁଥିଲା, “ମୁଁ ନ ଡାକିଲେ କେହି ଉଠିବ ନାହିଁ। ମୁଁ ହିଁ ଏହି ଗାଁର ରାଜା!”
ଏକଦିନ ରଙ୍ଗା ଜଙ୍ଗଲ ପାଖରେ ଘୁରୁଥିଲା। ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ବିଲୁଆ ତାକୁ ଦେଖିଲା। ବିଲୁଆ କହିଲା, “ଆଜି ମୋର ଖାଦ୍ୟ ମିଳିଗଲା!”
ରଙ୍ଗା ଭୟରେ କମ୍ପିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜର ଗର୍ବ ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ। ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲା, “ଓହେ ବିଲୁଆ! ମୋତେ ଖାଇବୁ କି? ମୋ ଚୂଳ ଦେଖିଛୁ? ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ। ମୁଁ ଯଦି ଡାକିବି ତୁ ଭୟରେ ପଳାଇଯିବୁ!”
ବିଲୁଆ ହସିଲା ଏବଂ କହିଲା, “ତୋର ଡାକ ଶୁଣି ମୁଁ ଭୟ ପାଇବି ନାହିଁ। ତୁ କେବଳ କୁକୁଡ଼ୁକୁ କରୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୋତେ ଖାଇବି।”
ରଙ୍ଗା ଭୟରେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା, କିନ୍ତୁ ବିଲୁଆ ତାକୁ ଧରିପକାଇଲା। ଶେଷରେ ରଙ୍ଗା ବୁଝିଲା ଯେ, ଗର୍ବ କେବଳ ବିପଦ ଡାକି ଆଣେ। ନିଜର କ୍ଷମତା କମ୍ ଜାଣିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ବହୁତ ଜରୁରୀ।
ମୋରାଲ୍: ଗର୍ବ କରିବା ଭଲ, କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗର୍ବ ପତନର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ନିଜର ସୀମା ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।
ମୂଳ ରଚନା: ପ୍ରଫେସର ଖଗେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ, ତୃତୀୟ ପ୍ରକାଶନ : ୧୯୮୨।