ସୁଦଶା ବ୍ରତ ପୂଜା ବିଧି (ଓଡ଼ିଆରେ)
ସୁଦଶା ବ୍ରତ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବିଶେଷ ପର୍ବ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ସଧବା ମହିଳାମାନେ ପାଳନ କରନ୍ତି। ଏହା ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କରାଯାଏ, ଯାହା ଘରେ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଶୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣିବା ପାଇଁ କରାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦଶମୀ ତିଥି ଗୁରୁବାରରେ ପଡ଼ିଲେ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ପୂଜାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ସାମଗ୍ରୀ
- ସକାଳେ ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ (ଭୋର ୨-୪ ଟା ମଧ୍ୟରେ) ଉଠି ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ।
- ପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ଖଟୁଲି ବା ଚୌକିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣଙ୍କ ଫଟୋ ବା ପିତଳ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖନ୍ତୁ।
- ଦଶ ପ୍ରକାର ଫୁଲ, ଦଶ ପ୍ରକାର ଫଳ, ଦଶଟି ମଣ୍ଡା (ଦଶପୁର ମଣ୍ଡା), ଦଶକେରା ଦୁବ, ଦଶମୁଠି ଚାଉଳ, ଦଶମେଞ୍ଚା କଦଳୀ, ଦଶପାଖୁଡ଼ା ପଦ୍ମ, ଦଶବର୍ଣ୍ଣ ମୁରୁଜ, ଦଶମୁଖୀ ଦୀପ ଆଦି ରଖନ୍ତୁ।
- ଧଳା ସୂତା (ଦଶଖିଅ), ହଳଦିଆ, କୁଙ୍କୁମ, ଅକ୍ଷତ, ଘଟ, ଗୁଆ ଇତ୍ୟାଦି ରଖନ୍ତୁ।
ପୂଜା ବିଧି (ସରଳ ଘରୋଇ ନିୟମରେ)
- ପୂଜା ଆରମ୍ଭ — ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ ବସନ୍ତୁ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ ଓ ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ।
- ଘଟ ବା ଗୁଆ ସ୍ଥାପନ — କେତେକ ଘଟ ବା ଗୁଆ ରଖି ପୂଜା କରନ୍ତି।
- ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା — ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ (ଦଶ ପ୍ରକାରର) ଦିଅନ୍ତୁ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ତୋତ୍ର ବା ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତୁ (ଯଥା ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ନମଃ)।
- ବ୍ରତ ବାନ୍ଧିବା — ଧଳା ସୂତାକୁ ହଳଦିଆ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଡାହାଣ ହାତରେ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଣ୍ଠିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦଶଟି ନାମ ନେଇ ଗଣ୍ଠି ଦିଅନ୍ତୁ। ଦଶଟି ଗଣ୍ଠିର ନାମ (ସାଧାରଣତଃ): ୧. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣୀ ୨. କମଳିନୀ ୩. ଶ୍ରୀ ୪. ହରିପ୍ରିୟା ୫. ପଦ୍ମାଳୟା ୬. କମଳା ୭. ଚଞ୍ଚଳା ୮. ବିଘ୍ନସେନୀ ୯. ସିଦ୍ଧିଲକ୍ଷ୍ମୀ ୧୦. ଧନଲକ୍ଷ୍ମୀ (କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ ନାମ ଯଥା ପଦ୍ମା, ପଦ୍ମପ୍ରିୟା ଆଦି) ଏହି ବ୍ରତକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତରେ ପୁରୁଣା ବ୍ରତ ଖୋଲି ନୂଆ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ।
- ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଆରତି — ଦଶଟି ମଣ୍ଡା, ଫଳ ଆଦି ନିବେଦନ କରନ୍ତୁ। ଆରତି କରନ୍ତୁ ଓ ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
- ବ୍ରତ ନିୟମ — ଦିନଟି ଉପବାସ ରଖନ୍ତୁ (ଫଳାହାର ବା ଏକବେଳା ଖାଇପାରନ୍ତି)। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୂଜା ସାରି ପ୍ରସାଦ ଖାଇ ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ସୁଦଶା ବ୍ରତ କଥାର ସାରାଂଶ (ସଂକ୍ଷେପରେ)
ଏକ ରାଜା ଓ ରାଣୀ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଏକଦା ରାଣୀ ବ୍ରତକୁ ହଜାଇ ଦେଇଥିଲେ। ପରେ ନଳ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ବ୍ରତ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବ୍ରତ ଦାନ କରିବାରୁ ରାଜା-ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଛଡ଼ା ହୋଇ ଦରିଦ୍ର ହୋଇଗଲେ। ଅନେକ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରି ପୁନର୍ବାର ବିଧିମତେ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସୁଖ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଫେରି ଆସିଥିଲା। ଏହି କଥାରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଓ ନିୟମ ରକ୍ଷା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ଏହି ବିଧି ସାଧାରଣ ଘରୋଇ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ। ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରଥମ ଥର କରୁଛନ୍ତି (ନୂଆ ବ୍ରତୀ), ତେବେ ସମ୍ଭବତଃ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ବିଶେଷ ନିୟମ ପାଇଁ ପୂଜାରୀ ବା ଅଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ। ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆପଣଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉନ୍ତୁ!